Jaarverslag integriteit 2020 - Ambtenaren

Gelijk aan voorgaande rapportages focust dit rapport zich op meldingen en educatie & bewustwording. Het jaar 2020 wordt gedomineerd door Covid19 en is om deze reden ook meegenomen in de rapportage.

Inleiding

Deze (jaarlijkse) rapportage draagt bij aan de borging en bevorderen van goed ambtelijk handelen van integriteit en het integriteitsbewustzijn in de ambtelijke organisatie. Daarmee wordt ook recht gedaan aan de structurele aandacht die uitgaat naar het monitoren van het integriteitsbeleid. Daarnaast heeft deze rapportage als doel inzicht te geven over de voortgang en activiteiten op het gebied van integriteit over het jaar 2020.

Elke gemeente is verplicht om eens per jaar verantwoording af te leggen aan de gemeenteraad over het gevoerde integriteitsbeleid en de naleving van de gedragscode. Hiermee voldoet de gemeente aan de verplichting uit de Ambtenarenwet (§ 1. Algemene bepalingen Artikel 4 Ambtenarenwet*).

Het jaar 2020 wordt gedomineerd door de Covid19 pandemie waardoor ook onze organisatie zich heeft moeten aanpassen. Met betrekking tot integriteit is er daardoor één gespreksronde geweest met managementteams van afdelingen in plaats van de geplande twee ronden.

Meldingen

De ‘Regeling melding vermoeden misstand of onregelmatigheid’ (integriteitsschending) en ‘Klachtenregeling Ongewenst Gedrag’, vormen het kader/bescherming waarin medewerkers terecht kunnen met vermoedens, meldingen en klachten over integriteitsschendingen. Medewerkers kunnen, conform deze regelingen, bij de vertrouwenspersoon of leidinggevende schendingen melden of dit rechtstreeks doen bij de in de regeling opgenomen commissies (Landelijke Klachtencommissie Ongewenst gedrag of de Afdeling onderzoek van het Huis voor Klokkenluiders). In 2020 is 40 keer contact opgenomen met de Vertrouwenspersoon Integriteit (VPI). Dit zijn integriteit kwesties en klachten over ongewenst gedrag. De vertrouwenspersoon is ook sparringspartner bij twijfel of geeft advies. Van deze contacten gingen er 29 over het vermoeden van een misstand of onregelmatigheid (integriteitsschending) en daaruit zijn 18 meldingen voortgekomen. Het aantal meldingen is daarmee ten opzichte van 2019 toegenomen. Deze toename is inclusief 6 externe meldingen. In 2021 is de VPI geïnformeerd over onrechtmatig gebruik met openbaar vervoerkaarten. Dit is inmiddels in onderzoek. De uitkomst en genomen acties worden vermeld in het verslag over 2021. Ongewenst gedrag wordt gerapporteerd door de Vertrouwenspersonen Ongewenste Omgangsvormen, derhalve wordt daarover in dit verslag niet gerapporteerd.

januari 2020 - december 2020

 2017201820192020
Meldingen Intern1711812
Meldingen Extern2126

NB Een melding kan betrekking hebben op meerdere schendingen. 

Analyse

De vertrouwenspersoon is even vaak gevonden als in het jaar daarvoor, maar er zijn meer meldingen uit voortgekomen dan in 2019. Ook bij externe meldingen is een stijging te zien. Dit hangt mogelijk samen met de maatregelen rondom het Coronavirus (thuiswerken, minder zichtbaar zijn in de organisatie en sluiting van recreatie). We zien namelijk een stijging in misbruik bedrijfsmiddelen en misdragingen in de privésfeer. Voorbeelden hiervan zijn woonoverlast en uitingen op social media. De andere type schendingen zijn juist gedaald.

Om herleidbaarheid naar personen, teams of casussen te voorkomen wordt slechts in algemene zin gerapporteerd over de aard van de meldingen.

Meldingen uitgesplitst naar type schending 

januari 2020 - december 2020

 Aantal meldingen
Financiële schendingen1
Misbruik positie & belangenverstrengeling4
Lekken misbruik informatie4
Misbruik bedrijfsmiddelen3
Misdragingen in de privésfeer4

Een melding kan betrekking hebben op meerdere schendingen. 

Afleggen eed of belofte

Als gevolg van het Coronavirus werken veel medewerkers van de gemeente Almere thuis. Nieuwe medewerkers starten eveneens vanuit huis Dit betekent dat het afleggen van een eed of belofte ook anders georganiseerd is. De eed en belofte zijn voor een groot gedeelte digitaal aangeboden. In 2020 hebben in totaal 187 collega's de ambtseed afgelegd. Daarvan hebben 150 collega's deze bijeenkomst digitaal meegemaakt. 37 medewerkers hebben daadwerkelijk een integriteitsbijeenkomst gehad. Ingehuurde medewerkers ondertekenden een (uitgebreide) integriteitsverklaring.

JaarAantal medewerkers
201799
2018130
2019190
2020187

 

Educatie en bewustwording

De Almere Academie heeft een e-learning gebouwd om medewerkers te laten oefenen en te leren aan de hand van dilemma's. Ook vergroten medewerkers hiermee hun kennis en naleving van de gedragscode van de organisatie. Deze e-learning is een verplicht onderdeel voor alle nieuwe medewerkers. Daarnaast sluit het goed aan op de huidige tijdgeest waarin medewerkers (als gevolg van het Coronavirus) veel thuiswerken en de mogelijkheden tot het organiseren van groepsbijeenkomsten op kantoor beperkt zijn.

De e-learning is modulair opgebouwd, waarbij de Almere Academie het programma kan samenstellen en aanpassen aan de behoefte van onze organisatie.