De Innovatieagenda gaat over het organiseren van slimme samenwerking met partners om innovatieve beweging in de stad tot stand te brengen. De samenwerking met TNO opent voor Almere mogelijkheden om kennis, geld en netwerken te verbinden aan de stad. De gemeente Almere en TNO hebben samen de kansen verkend en beschreven in een ‘kansenkaart’. Daarin is voor 2016 de keuze gemaakt om ons te richten op: Slim in Haven, Personalized Food, Gezondheid doorGrond en Regenerative Villages. De komende jaren kunnen daar andere kansen bij komen, waar we mee aan de slag gaan.


“DIT IS EEN PORTEFEUILLE DIE LEF VRAAGT”

“Dit is een stad met zoveel potentie; nog niet alle mogelijkheden zijn benut. Dat zit niet alleen in de ruimte om te bouwen, maar ook in de mensen, met heel veel ideeën. Die potentie willen we aanboren, dat is de kracht van de stad.”


Bij de coalitieonderhandelingen in 2014 legde wethouder René Peeters de kiem voor de Innovatieagenda. De gemeente Almere wil hiervoor een deel van het geld uit de markt halen. De agenda bestaat uit twee delen: een prijsvraag en een sociaal-maatschappelijk element.

“In de competitie ‘Upcycle City’ willen we de markt uitdagen om een bedrijf op te zetten om de reststromen uit de stad – biomassa, beton/asfalt en afvalwater – duurzaam te recyclen. Daarin werken we nauw samen met Amsterdam. Dat sluit heel mooi aan bij het nieuwe Upcycleperron in Almere Haven, waar ook mensen met een lagere opleiding aan het werk kunnen. In het Fonds Verstedelijking Almere is daar geld voor vrijgemaakt.

SAMENWERKING

De sociaal-maatschappelijke projecten zijn onder meer Slim in Haven, Regenerative Villages, Gezondheid doorGrond en Personalized Food. Die zijn uitgekozen samen met TNO. Zij zijn bereid hierin te investeren, omdat het voorbeelden zijn van innovatie door samenwerking. Data spelen daarin een belangrijke rol; de systeemkennis die we hiermee opdoen kunnen we weer exporteren. Ook Europa heeft belangstelling: de Europese Investeringsbank benadrukt net als wij het belang van de samenwerking tussen meerdere, grote partijen met nieuwe invalshoeken.

PRIVACY

Het spannende van dat datagebruik is de privacy: hoe kunnen we gegevens van mensen gebruiken zonder hun privacy aan te tasten? Dat kan bijvoorbeeld door data op postcodeniveau te gebruiken. We willen dat mensen zo goed mogelijk mee kunnen doen, ook in die gebieden waar de ervaren gezondheid laag is. We gaan kijken of we wellicht met winkeliers kunnen samenwerken.

ENERGIE

Werken aan de randen van de kennis geeft mij energie. Dit is geen portefeuille van zekerheden: het kenmerk van innovatie is dat er geen absolute garantie op succes bestaat. We moeten goed kijken wat er nodig is, dingen uitproberen en ook accepteren dat het kan mislukken.  Laten zien dat we ervan willen leren en het beter doen, in een volgend project. Almere moet blijven innoveren.

RUIMTE

Mijn rol is om het proces goed aan te sturen en de vaart erin te houden. Wij kunnen in dit deel van de Metropoolregio Amsterdam innovatie letterlijk de ruimte geven. Wat er ook gebeurt, je leert er ongelooflijk veel van. En het zou weleens kunnen leiden tot prachtige bijvangst.”


WAT HOUDT DE INNOVATIEAGENDA ALMERE IN?

COMPETITIE UPCYCLE CITY

Met de competitie Upcycle City vragen we bedrijven en kennisinstellingen mee te denken over circulaire oplossingen voor onze reststromen. Hoe kunnen we onze biomassa, asfalt en beton en het afvalwater dat vrijkomt bij het onderhoud en beheer van de stad opnieuw gebruiken als grondstof voor producten? En kunnen we die gebruiken in de stad? Die vraag zetten we uit in een aanbesteding. De winnaar heeft het recht heeft om als eerste het plan in een overeenkomst vast te leggen. Daarin worden afspraken gemaakt over de co-financiering van 3 x 1 miljoen verspreid over drie jaar uit het Fonds Verstedelijking en andere bijdragen om het plan te realiseren.


PERSONALIZED FOOD

Voor de Floriade Almere 2022 is Growing Green Cities leidend thema. De afgelopen vier jaar zijn op gebied van Greening, Energysing, Healthying en Feeding activiteiten, projecten en initiatieven ontwikkeld. Momenteel werkt de gemeente aan een voedselstrategie. Er zijn twee projecten uit de kansenkaart geselecteerd om in 2016 van de grond te trekken: Personalized Food en Gezondheid doorGrond.

Ieder mens is anders, ook in de behoefte aan bepaalde voedingsstoffen. Met het programma Personalized Nutrition and Health willen we voeding personaliseren, waardoor ieder individu de stoffen binnenkrijgt die passen bij zijn of haar lijf en omstandigheden. Zo hebben mannen die sporten net iets anders nodig dan sportende vrouwen en vragen ook pubers, senioren, zieken en herstellenden om specifieke voeding. Door het ontwikkelen van services waarmee mensen hun gezondheid en voedingsinname snel en goed kunnen meten en een gepersonaliseerd advies krijgen, en houden ze hun gezonde gedrag ook langer vol.

Dit past ook bij het programma Topconsortia voor Kennis en Innovatie (TKI), dat financieel wordt ondersteund door van het Ministerie van Economische Zaken. TNO focust op de invloed van micro-organismen in het darmstelsel op de gezondheid. Zo wil ze voeding afstemmen op de levensstijl, gezondheidsstatus en genetische achtergrond van een persoon. We werken daarin samen met o.a. Friesland Campina, Jumbo, Albert Heijn en de Wageningen Universiteit (WUR).


"Personalised nutrition geeft ruimte aan hele nieuwe bedrijven en business modellen. Het onderzoeksprogramma Personalised Nutrition and health van TNO en de Wageningen Universiteit en Research (WUR) doen ook onderzoek naar deze nieuwe modellen en ze oefenen hiermee in de praktijk. Het onderzoeksconsortium is op 1 september officieel begonnen. Almere kan profiteren door de nieuwe bedrijvigheid op dit gebied een kans te geven binnen haar gemeentegrenzen. Winst voor de bewoners én voor de nieuwe bedrijven."

Nard Clabbers, Senior business developer TNO



REGENERATIVE VILLAGES

In 2050 wonen er bijna 10 miljard mensen op aarde. Daarvoor moeten we nieuwe woningconcepten ontwikkelen. Regen Villages is zo’n vernieuwend woningbouwconcept, waar mensen geheel zelfvoorzienend (‘off-the-grid’) kunnen wonen. In Oosterwold komt zo’n eerste dorpje, met eigen stroomopwekking,  waterrecycling, afvalverwerking en voedselproductie.

"Naast een geheel vernieuwende leefomgeving voor bewoners van Almere en daarbuiten en een toonaangevende positie op het gebied van circulariteit (koppeling energie-water-voedselproductie) zal dit een positief effect  hebben op de werkgelegenheid in Almere. Het plan is het concept zo in te richten dat Regenvillages op termijn geen energie of water verbruikt, zelfs leverend gaat worden naar de nabije omgeving. Na bewezen te zijn in Almere kan het concept uitgerold worden naar andere gebieden in de wereld, aangepast op de lokaal beschikbare bronnen van energie, voedsel en water."

Huub Keizers, programmamanager TNO


SLIM IN HAVEN

De bestaande woningbouw in Nederland moet klaargemaakt worden voor de toekomst. Hoe kunnen we woningen energieneutraal en levensloopbestendig maken en tegelijk een architectonische update geven? Het idee is om dit grootschalig in Almere Haven aan te pakken met verschillende partners: woningbouwcorporaties,

bewoners, energieleveranciers, gemeente, zorgpartijen, bouwers, financiers. De grootschalige aanpak is voor TNO interessant om van te leren én om deze kennis beschikbaar te stellen in Nederland.

"Almere zal een toonaangevende positie in gaan nemen op het gebied van energieneutraal en levensloopbestendig wonen. Dit geheel in lijn met de door Almere geformuleerde energie- en CO2-doelstellingen. Daarnaast zal de opschaling leiden tot een sterke impuls in de regionale bouw- en installatiesector, met mogelijke positieve uitstraling naar de rest van Nederland en daarbuiten. Landelijk praten we over 175.000 woningen die de komende 35 jaar aangepakt zouden moeten worden om tot een energieneutrale gebouwde omgeving te komen."

Huub Keizers, programmamanager TNO



GEZONDHEID DOORGROND

Het Almeerse Efibia Development BV heeft een businesscase gemaakt om de totale cyclus in de biologische tuinbouw te optimaliseren en Almere als modern biologisch tuinbouwcentrum te profileren op de Floriade 2022. Met het Flevoziekenhuis zijn gesprekken gevoerd over deelname aan of verbinding met dit centrum. Er is veel intere in het verbouwen van groenten voor het ziekenhuis en ze willen ook onderzoek doen naar voedsel als medicijn. Volgens de Triodos bank levert de realisatie van het plan Bodem voor Gezondheid een unieke situatie op: tuinders worden direct verbonden aan het onderzoek dat lokaal wordt uitgevoerd. Zo kunnen we de productie en consumptie van voedsel met recht ‘local for local’ noemen.


"De impact voor Almere is er op een aantal punten: ten eerste ontstaat er in de regio een dienstverlening voor telers en consumenten die hun producten en hun gezondheid willen laten testen en advies willen over het verbeteren van gewassen en gezondheid. Ten tweede kunnen voedselproducenten in een vroeg stadium van hun productontwikkeling gebruikmaken van een test- en onderzoeksfaciliteit om te werken aan voeding die gezondheidverbeterend kan werken. En dit alles in een hi tech-omgeving met aantrekkingskracht voor verwante bedrijven. We voorzien zelfs mogelijkheden om bij te dragen aan de Floriade, bijvoorbeeld als onderdeel van een bezoekerscentrum."

Friso van der Meulen, projectleider TNO


IS INNOVATIE NIET GEWOON VERANDERING?

Innovatie heeft altijd met verandering te maken. Maar het is meer dan een verandering die we dagelijks ervaren, zoals de weersverandering. Het is meer dan een oppervlakkig verandering, zoals de nieuwe mode in kleding. Het is een door de mens geïnitieerde en gerichte, doelbewuste verandering. Innovatie ontstaat vaak op raakvlakken van verschillende thema’s en verschillende bedrijven, instellingen en (soms ook) de overheid. Samenwerking is dus van essentieel belang. De projecten van de Innovatieagenda bevinden zich in de initiatieffase of in de definitiefase.


Indien u deze e-mail niet goed ontvangt, klik dan hier voor de webversie.