Hoe we groen gevarieerder maken

Groen en water zijn altijd dichtbij in Almere. Het omringende landschap reikt, via parken en grachten, tot in het hart van de stad. Het zorgt voor een groene en gezonde leefomgeving, die voor veel mensen reden is om hier te komen wonen. Maar de aanwezigheid van al dat groen is niet vanzelfsprekend. Door ziekten, plagen en klimaatverandering staat het soms onder druk.

Het groen versterken

We werken continue aan het behoud en het versterken van het groen in de stad.
Bijvoorbeeld door het groen minder kwetsbaar te maken voor ziektes en plagen, zoals de eikenprocessierups en essentaksterfte. Het groen is nu vaak nog kwetsbaar, omdat bepaalde soorten  oververtegenwoordigd zijn; dat noemen we monocultuur. 

Meer variatie

Binnenkort gaan we op verschillende plekken in de stad aan de slag om te zorgen dat er meer verschillende soorten planten en bomen komen. Meer variatie in het aantal soorten zorgt voor meer evenwicht in het ecosysteem van de stad. Daardoor ontwikkelen planten en bomen een grotere weerstand tegen ziektes en plagen. Gevarieerde beplanting is bovendien veerkrachtiger en beter bestand tegen de effecten van klimaatverandering. En het is ook nog eens aantrekkelijk om naar te kijken.

Wat gaan we doen?

Op ongeveer vijftien locaties door de hele stad nemen we binnenkort verschillende soorten maatregelen om het groen gevarieerder te maken. Dat zijn maatregelen die we relatief eenvoudig kunnen inpassen in het al bestaande groenbeheer systeem van Almere, op plekken waar we snel veel winst kunnen behalen. We gaan vier verschillende soorten ingrepen doen.

Geleidelijke overgang van gras naar bos

We verbeteren de overgang tussen bos en gras door overgangsbeplanting toe te voegen. Een meer geleidelijk verloop van gras naar bos zorgt voor een grotere rijkdom aan planten en dieren. Veel soorten zijn afhankelijk zijn van dit soort bosranden, en sommige dieren komen zelfs uitsluitend op deze plekken voor. Zo’n geleidelijke overgang ziet er vaak ook fraaier en kleurrijker uit dan de huidige situatie.

Mantel/zoom vegetatie

Mantel/zoom vegetatie is de overgangsbeplanting van bos naar lage beplanting, zoals een grasveld. In het ideale geval bestaat dit uit een wat lagere zoom, van ruig gras met kruiden en bloemen bijvoor­beeld, en aansluitend een wat hogere deel met struiken langs het bos.

De soorten grassen, kruiden en bloemen die we zaaien in de overgangszone passen goed bij de soorten die van nature in het bos te vinden zijn; ze worden per locatie speciaal uitgezocht. We hebben hiervoor het Joop den Uylpark, het Lumièrepark, het Laterna Magikapark, het Vliegerpark, het Beatrixpark, het Hannie Schaftpark en de Klavergriend uitgezocht.

Beatrixpark, bloemrijk grasland
Beatrixpark, mantel/zoom vegetatie
Hannie Schaftpark, mantel/zoom vegetatie
Kalenderweg, bosaanplant
Lumièrepark, mantel/zoom vegetatie
Laterna Magikapark, mantel/zoom vegetatie
Joop den Uylpark, mantel/zoom vegetatie
Sportpark De Korver, bosaanplant

Spoorbaanpad, bloemrijk grasland
Ecologische verbindingszone,
Vliegerpark, mantel/zoom vegetatie
Vliegerpark, bosaanplant
Vliegerpark, zilveresdoorn
Klavergriend, mantel/zoom vegetatie 
Watersnipweg, bloemrijk grasland

Bloemrijk grasland

Bloemrijk grasland bestaat uit grassen en meerjarige bloemen en kruiden. Bloemrijke graslanden zijn goed voor de biodiversiteit en zien er ook nog eens mooi uit. Daarnaast spelen ze ook een rol bij de natuurlijke (duurzame) bestrijding van ziekten en plagen zoals de eikenprocessierups, omdat ze plek bieden aan meer natuurlijke vijanden.

Op een aantal plekken in de stad willen we monotoon grasland gaan omvormen naar bloemrijk grasland met inheemse kruiden. Daarvoor gaan we deze graslanden inzaaien met speciale kruidenmengsels. Dit doen we in het Cascadepark, het Beatrixpark en langs de Watersnipweg. Op de wat langere termijn gaan we ons ook richten op aanpassingen in het beheer, zoals minder maaien en het aanpassen van maaimethoden.

Bomen ecologisch beheren

Individuele bomen kunnen een grote natuurwaarde hebben voor veel andere soorten flora en fauna. Daarom is het goed om te bekijken of een boom behouden kan blijven wanneer hij bijvoorbeeld door ouderdom gebreken gaat vertonen. Soms kunnen die gebreken gevaarlijke situaties opleveren. Alleen snoeien is dan niet voldoende. In het verleden werd dan vaak gekozen voor drastische maatregelen: kappen van de hele boom of alleen de stam laten staan. Dan gaat veel ecologische waarde verloren.

Er zijn ook manieren om bomen natuurvriendelijker te beheren, bijvoorbeeld door breuksnoei toe te passen. Daarmee boots je na wat er in de natuur gebeurt; in plaats van te zagen, breek je takken af zoals bij een storm gebeurt. Zo kan een boom veilig oud worden zonder dat zijn ecologische waarde verloren gaat.

Natuurvriendelijk beheer kan worden toegepast als de kans zich voordoet. Dat is bijvoorbeeld het geval bij een zilveresdoorn in het Vliegerpark. Dit is een boom die op korte termijn zorg nodig heeft, de plakoksel van de boom staat open en dreigt uit te scheuren. Deze boom biedt een mooie kans om te beginnen met ecologisch boombeheer.

Bos aanplanten

De bossen van Almere die in het verleden zijn aangelegd hebben zich snel ontwikkeld. Maar door te weinig diversiteit aan soorten heeft het bos zwaar te lijden onder de essentaksterfte.
Op een aantal plekken willen we nieuw en diverser bos ontwikkelen door het omvormen van gras naar bos. Een samenwerking met de stichting Trees for All maakt het mogelijk om in 2022 nieuw bos aan te planten.

Voor de nieuwe bosaanplant is gekozen voor vier specifieke locaties: een grasstrook aan de zuidkant van het Vliegerpark, de ecologische verbindingszone ‘De Steiger’, sportpark De Korver en een groenstrook langs de Kalenderweg. Op deze plekken wordt een divers en gemengd loofbos aangeplant, per locatie in een andere mix van grotendeels inheemse soorten.

Goed voor de natuur

Naast het uitvoeren van de maatregelen op korte termijn, werken we ook aan een standaard aanpak voor het diverser maken van groen in de stad. Dat doen we door de filosofie en de werkwijze van ecologisch beheer in te bedden in onze reguliere beheerplannen. Ecologisch beheer is beter voor de natuur.