De ambtelijke organisatie heeft de afgelopen jaren stevig geïnvesteerd in het versterken van een veilige en integere werkomgeving. In 2024 zijn daarbij belangrijke stappen gezet, onder meer door het beter toegankelijk maken van de verschillende kanalen waar medewerkers terechtkunnen met vragen of zorgen over integriteit. Leidinggevenden, vertrouwenspersonen en het meldpunt integriteit en ongewenst gedrag (hierna: meldpunt) vormen samen een laagdrempelig netwerk dat medewerkers ondersteunt bij het herkennen en melden van mogelijke integriteitsschendingen. In dit jaarverslag wordt beschreven welke ontwikkelingen en trends zichtbaar zijn, hoeveel meldingen en adviesvragen zijn behandeld en welke maatregelen zijn genomen. Ook wordt vooruitgekeken naar hoe het integriteitsbeleid de komende periode verder wordt versterkt.
Medio 2025 zijn de geldende meldregelingen, gedragscode en de (samen)werking van de vertrouwenspersonen en het meldpunt geëvalueerd. Deze evaluatie leverde concrete verbetervoorstellen op die in 2026 verder worden uitgewerkt en geïmplementeerd. Hiermee wordt de integriteitsstructuur verder versterkt en blijft de organisatie investeren in professionele en betrouwbare ondersteuning voor alle medewerkers.
Binnen zes maanden na indiensttreding legt elke nieuwe medewerker de ambtseed of belofte af. In 2025 traden 301 nieuwe medewerkers in dienst; 245 van hen hebben de eed of belofte al afgelegd, de overige 56 doen dit in 2026.
Tijdens de onboarding volgen nieuwe medewerkers een e learning over integriteit, inclusief de ambtelijke gedragscode. Ze krijgen ook een rondleiding door het stadhuis. Sinds vorig jaar is het meldpunt een vast onderdeel van deze rondleiding. Daar ontvangen medewerkers informatie over de regelingen en over waar zij terechtkunnen voor vragen, advies en ondersteuning bij ongewenst gedrag of integriteitskwesties. Deze vroege kennismaking maakt de ondersteunings- en meldkanalen toegankelijker.
De ambtelijke organisatie heeft de interne communicatie over integriteit verder versterkt en verbreed. Nadat in 2024 vooral aandacht werd besteed aan het uitleggen van de vele veranderingen binnen het integriteitsbeleid, lag de focus in 2025 op het blijvend actueel en bespreekbaar houden van het onderwerp. Door het jaar heen zijn regelmatig nieuwsberichten en updates gedeeld waarin actuele en herkenbare thema’s centraal stonden.
Met deze continue stroom aan relevante en praktijkgerichte informatie heeft de organisatie actief ingezet op het vergroten en behouden van bewustzijn onder medewerkers. Dit heeft er bovendien aan bijgedragen dat de vertrouwenspersonen en het meldpunt beter zichtbaar en toegankelijk zijn geworden binnen de organisatie.
In 2025 hebben de vertrouwenspersonen en de adviseurs van het meldpunt in totaal 28 adviesgesprekken gevoerd over integriteitskwesties. Hoewel deze gesprekken niet hebben geleid tot meldingen van misstanden of schendingen van het Unierecht, resulteerden vijf gesprekken wel in een formele melding van een mogelijke schending van de gedragscode integer handelen. Daarnaast kwamen via de kwartaaluitvraag bij leidinggevenden twaalf vermoedelijke schendingen van de gedragscode naar voren. Op basis van deze signalen zijn zeventien onderzoeken uitgevoerd, waarvan vijftien vooronderzoeken en twee volledige feitenonderzoeken. In negen gevallen werd een schending vastgesteld of aannemelijk geacht, terwijl in zes onderzoeken geen sprake bleek van een schending. In twee dossiers stond de uitkomst bij het opstellen van dit verslag nog niet vast.
De uitkomsten van de onderzoeken hebben geleid tot verschillende maatregelen. In drie gevallen is een formele waarschuwing gegeven en in vijf gevallen een informele waarschuwing. Daarnaast is voor een groep medewerkers een bewustwordingssessie georganiseerd en is in één situatie overgegaan tot ontslag van de betrokken medewerker.
Met de komst van de nieuwe regelingen is ook de wijze van registreren van integriteitsschendingen aangescherpt. Sinds 1 januari 2025 worden alle vermoedelijke en vastgestelde schendingen organisatiebreed en centraal geregistreerd. In eerdere jaren gebeurde dit niet, waardoor niet alle (vermoedens van) schendingen van de gedragscode integer handelen zichtbaar werden op organisatieniveau.
Het hogere aantal geregistreerde meldingen betekent dan ook niet automatisch dat er meer incidenten hebben plaatsgevonden, maar dat de organisatie beter zicht krijgt op wat er speelt. Het meldpunt doet elk kwartaal een uitvraag onder alle leidinggevenden over de bij hen bekende (vermoedens van) integriteitsschendingen. Daarbij valt op dat leidinggevenden sinds deze werkwijze sneller uit zichzelf vroegtijdig advies inwinnen bij het meldpunt indien zij te maken krijgen met een vermoeden van een integriteitsschending. De kwartaaluitvraag draagt daarmee bij aan bewustwording en aan een meer uniforme afhandeling van meldingen.
Tegelijkertijd blijkt dat integriteit in de praktijk regelmatig een lastig onderwerp is. Niet iedereen is volledig bekend met de geldende gedragsregels of weet precies hoe te handelen wanneer deze worden overschreden. En soms wordt er wel opgetreden, maar realiseert men zich niet dat dit onder een integriteitsschending valt. Deze bevindingen sluiten aan bij wat gezien wordt bij de afhandeling van klachten van externen over de gemeentelijke dienstverlening. Dergelijke klachten kunnen samenhangen met het niet naleven van de gedragscode integer handelen door een ambtenaar, maar dit is voor klachtbehandelaars niet altijd direct zichtbaar.
Om ook in deze situaties vroegtijdig te kunnen adviseren en meldingen correct te registreren, is in 2025 de samenwerking tussen de interne klachtencoördinatoren en het meldpunt versterkt. In samenwerkingsafspraken is vastgelegd dat het meldpunt in een vroeg stadium wordt betrokken wanneer er een vermoeden bestaat dat een klacht mogelijk een integriteitsschending bevat. Zo kan tijdig worden ingeschat of sprake is van een mogelijke schending van de gedragscode en kan de behandelaar, indien nodig, worden ondersteund.
In 2026 richt de ambtelijke organisatie zich nadrukkelijk op het vergroten van kennis over integriteit en de gedragscode binnen de organisatie. Dit doen we onder andere door de gedragscode te moderniseren en daarin een duidelijke rol- en procesbeschrijving op te nemen, zodat helder is wie welke verantwoordelijkheid heeft en hoe meldingen worden behandeld. Daarnaast organiseren we gerichte kennissessies over integriteit waarin medewerkers en leidinggevenden worden toegerust met praktische kennis, voorbeelden en handelingsperspectieven. Door deze concrete stappen wordt het eenvoudiger om situaties tijdig te herkennen en op de juiste wijze te handelen. Zo bouwen we verder aan een organisatiecultuur waarin integriteit vanzelfsprekend is en iedereen zich verantwoordelijk voelt voor een veilige en betrouwbare werkomgeving.
