De Omgevingsvisie Almere 2050 beschrijft hoe de gemeente de leefomgeving richting 2050 wil ontwikkelen. De visie bouwt voort op bestaand beleid en is gemaakt met inwoners, ondernemers en organisaties. Ze vormt de basis voor keuzes, uitvoering in wijken en initiatieven uit de stad.
Almere is in vijftig jaar gegroeid van een lege polder tot een stad met 230.000 inwoners. De focus lag lang op uitbreiding met nieuwe wijken en bedrijventerreinen. Nu vraagt ook de bestaande stad om aandacht.
De stad groeit niet alleen, ook de bevolking verandert sterk. Er zijn veel meer ouderen — “het aantal 65-plussers is sinds 1995 met 268% toegenomen” — en er komen meer één- en tweepersoonshuishoudens. De oorspronkelijke opzet voor jonge gezinnen sluit daardoor minder goed aan op de huidige en toekomstige behoeften.
De sociale samenhang in de stad is waardevol, maar staat onder druk. Er zijn wijken waar sociaaleconomische verschillen, eenzaamheid en een tekort aan voorzieningen toenemen. Veel huishoudens ervaren bestaansonzekerheid. Voorzieningen zoals scholen, sportlocaties en zorgpunten sluiten niet overal goed aan op de vraag.
De energietransitie biedt kansen, maar niet iedereen kan de kosten dragen. Daarom vinden wij het belangrijk dat verduurzaming sociaal rechtvaardig is. Klimaatverandering zorgt voor hitte, droogte en wateroverlast, waardoor het groenblauwe raamwerk belangrijker wordt. Ook op het gebied van werk en onderwijs is verbetering nodig: veel Almeerders werken buiten de stad, ondanks de groei naar meer dan 100.000 banen. Goede verbindingen met de regio — vooral de IJmeerverbinding — zijn cruciaal.
In de omgevingsvisie schetsen wij een toekomst van een gezond, inclusief en duurzaam Almere. We bouwen aan onze stad, waarbij groei geen doel op zich is, maar een middel om urgente opgaven op te lossen.
Almere wil een stad zijn waar mensen zich veilig, verbonden en ondersteund voelen. Buurtnetwerken, ontmoetingsplekken en informele zorg worden versterkt. Ruimtelijke keuzes moeten bijdragen aan bestaanszekerheid en sociale vooruitgang.
Tot 2050 kunnen er 60.000 tot 85.000 woningen bijkomen. De gemeente wil een evenwichtige mix van sociale, midden- en hogere segmenten. Voorzieningen zoals scholen, zorg, sport en cultuur moeten vanaf het begin worden meegebouwd, zodat elke wijk prettig en gezond kan functioneren.
Almere wil tot 2040 zo’n 55.000 extra banen creëren, vooral in sectoren die bijdragen aan de toekomst: techniek, ICT, energietransitie, maakindustrie en zorg. Onderwijs en arbeidsmarkt moeten beter op elkaar aansluiten, zodat meer inwoners in Almere kunnen werken.
De mobiliteit staat onder druk. Almere wil lopen, fietsen en OV stimuleren, zodat de stad bereikbaar blijft. De IJmeerverbinding is voorwaarde voor verdere groei en een betere regionale aansluiting. Binnen de stad komen hoogwaardige OV-assen, veilige fietsroutes en slimme mobiliteitsoplossingen.
Het groenblauwe raamwerk — de combinatie van natuur, water en recreatie — is een kernkwaliteit van Almere. De gemeente wil dit behouden, versterken en verweven met de stad. Water en bodem worden leidend in ruimtelijke keuzes.
Almere wil in 2050 klimaatneutraal zijn. De stad zet in op CO₂-reductie, warmtenetten, lokale energieopwekking, circulair bouwen en natuurinclusief ontwerp. De energietransitie moet sociaal rechtvaardig zijn, zodat iedereen kan meedoen.
Voor de Almeerders van nu én van straks willen we onze stad niet alleen mooier en sterker maken, maar ook zorgen dat iedereen hier prettig kan wonen, werken en leven. Dat doen we door te vernieuwen met respect voor wat er al is. We koesteren de wijken, bedrijven en plekken die Almere zijn unieke karakter geven en versterken deze waar nodig. Tegelijkertijd kijken we vooruit: we blijven innoveren en verbeteren, omdat nieuwe ontwikkelingen daarom vragen. Zo zorgen we dat Almere een duurzame en veerkrachtige stad blijft.
Om aan de genoemde ambities te werken is daarom gekozen voor een ontwikkelstrategie die bestaat uit twee sporen: het behouden en versterken van wat Almere uniek maakt, en het vernieuwen waar de opgaven dat vragen. Deze strategie vormt de kern van hoe wij de stad richting 2050 willen ontwikkelen.
We koesteren de traditie van experiment, zelfbouw en vernieuwende woonconcepten. Tegelijkertijd erkennen we dat sommige wijken verouderd zijn en dat de kwaliteit van de openbare ruimte niet overal op peil is. De gemeente wil de kwaliteit van straten, pleinen en groen verbeteren. Er komt ruimte voor nieuwe woonvormen zoals meergeneratiewonen, friendswoningen en compacte woningen voor jongeren en ouderen.
De meerkernige structuur van Almere, met stadsdelen die elk een eigen identiteit hebben, blijft een belangrijk uitgangspunt. Wij willen deze structuur versterken door betere verbindingen tussen stadsdelen en door het groenblauwe raamwerk - onze ecologische ruggengraat - verder te ontwikkelen. We willen dat natuur en stad hand in hand blijven gaan en dat natuurinclusief bouwen de norm wordt. Zo blijft Almere een stad waar ruimte, rust en groen vanzelfsprekend zijn.
Almere blijft een stad van experiment en innovatie en wil dat karakter versterken. Er komt ruimte voor duurzame energie, energyhubs en circulaire bouwmethoden. Wij willen dat nieuwe technologieën en innovatieve oplossingen een plek krijgen in de stad, zodat Almere een voorbeeld blijft van toekomstgericht stedelijk ontwikkelen.
De gemeente ziet diversiteit als kracht. Er wordt gewerkt aan inclusieve openbare ruimte, toegankelijke voorzieningen en een variatie aan woonmilieus. We willen dat verschillen tussen mensen bijdragen aan een levendige, veerkrachtige en sociale stad.
Almere wil haar jonge erfgoed — architectuur, groenblauwe structuur, archeologie en wijkidentiteit — beter herkennen, waarderen en beschermen.
Veel oudere wijken zijn nu tegelijk toe aan vernieuwing. De gemeente wil deze wijken toekomstbestendig maken door te werken aan leefbaarheid, veiligheid, vergroening en betere voorzieningen. Dit varieert van kleine verbeteringen tot grootschalige herstructurering.
Voorzieningen zijn essentieel voor een leefbare stad. Tekorten worden aangepakt en nieuwe wijken krijgen vanaf het begin scholen, zorgvoorzieningen, sport- en speellocaties, winkels en culturele voorzieningen. We stimuleren multifunctionele gebouwen en slimme combinaties van functies, om voorzieningen beter te benutten en ontmoeting en sociale cohesie te stimuleren.
De stad wordt verdicht op plekken waar dit de leefbaarheid versterkt, zoals rond OV-knooppunten, in centra en langs belangrijke assen. Wonen, werken en voorzieningen worden meer gemengd om levendige stadsdelen te creëren.
Er komen nieuwe bedrijventerreinen, moderne werklocaties en woon-werkmilieus. Wij willen innovatieclusters ontwikkelen en de maakindustrie versterken. En we werken aan een betere aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt, zodat Almeerders meer kans krijgen op werk in de eigen stad.
De mobiliteitstransitie volgt zes principes: verdichten, verbinden, veraangenamen, verknopen, verleiden en verduurzamen. Wij zetten in op hoogwaardige OV-verbindingen, veilige fietsroutes, aantrekkelijke looproutes en deelmobiliteit. De IJmeerverbinding is voor ons essentieel om de groei van Almere mogelijk te maken en de verbinding met de regio te verbeteren.
