Direct naar paginainhoud

Ik heb te maken met een scheiding

Als je uit elkaar gaat moet er veel geregeld worden. Mogelijk krijg je te maken met de inboedelverdeling, partneralimentatie of heb je vragen over huisvesting en geldzaken. Hebben jullie kinderen? Dan krijg je ook te maken met een ouderschapsplan en kinderalimentatie. Volg het stappenplan hieronder, met tips over waar je terecht kunt voor hulp.

Ondersteuning bij een scheiding

Hulp en steun voor je kind

Er komt veel op je af als je besloten hebt om uit elkaar te gaan. Ook voor je kind kan dit spannend of verdrietig zijn. Het helpt om samen te praten over wat er speelt.

Praten op school

Vertel de leerkracht van je kind wat er aan de hand is. Doe dit bij voorkeur samen met je kind. Zo kunnen jullie samen afspreken wat fijn is voor je kind. Bijvoorbeeld:

  • Wil je kind dat de klas iets weet over de scheiding?
  • Is het prettig om af en toe een gesprekje te hebben met de juf of meester?

Op de basisschool (4-12 jaar) kan je kind ook terecht bij de schoolmaatschappelijk werker. Dit gaat via de intern begeleider van de school. Voor jongeren van 12 tot 23 jaar is er de jongerenmaatschappelijk werker.

Groepsprogramma’s van Humanitas 

Humanitas Almere biedt gratis groepsprogramma’s voor kinderen en jongeren die een scheiding meemaken:

  • Stoere Schildpadden (4-6 jaar)
  • Dappere Dino’s (6-8 jaar)
  • KOESA (8-12 jaar)
  • Kameleon (13-18 jaar)

Kan je kind beter individueel praten? Bespreek dan de mogelijkheden met Humanitas Almere.

Meer weten?

Kijk voor meer informatie op: Ondersteuning bij scheiding

Hulp en steun voor ouders

Een scheiding is vaak ingrijpend. Je krijgt te maken met veel praktische en emotionele vragen. Gelukkig is er hulp, je hoeft het niet alleen te doen.

Advies en informatie

Bij het Adviespunt Relatie en Scheiding kun je terecht met al je vragen. Bijvoorbeeld:

  • Hoe zorg je goed voor jezelf en je kinderen?
  • Hoe ervaren je kinderen de scheiding?
  • Hoe communiceer je met je ex-partner?

Programma ScheidingsAtlas

In het programma ScheidingsAtlas krijg je informatie, tips en de kans om ervaringen te delen met anderen.

  • Bestaat uit 2 avonden
  • Gratis voor inwoners van Almere
  • Ex-partners volgen de training in aparte groepen

Scheidingsbuddy

Ben je net gescheiden of bezig met de scheiding? En heb je behoefte aan iemand die een tijdje met je meedenkt? Dan kun je een Scheidingsbuddy aanvragen.
Je buddy:

  • Luistert naar je
  • Denkt met je mee
  • Geeft tips
  • Verwijst je door als dat nodig is

Een buddy blijft maximaal een half jaar aan je zijde.

Workshop Samengestelde gezinnen

4 keer per jaar organiseertHumanitas Almere een gratis workshop Samengestelde gezinnen

Stappenplan

Stap 1: Samen in gesprek over de scheiding

Je partner

  • Een scheiding begint met een gesprek. Vertel je partner rustig dat je wilt scheiden. Geef hem of haar de tijd om dit te verwerken zodat je partner ook kan bedenken hoe het nu verder moet.
  • Vertelt je partner aan jou dat hij of zij wil scheiden? Probeer kalm te blijven en het gesprek aan te gaan. Lukt dit niet? Neem dan contact op met het wijkteam en voor juridische informatie met de Wetswinkel.
  • Ben je bang om bij je partner weg te gaan en het gesprek aan te gaan? Ga dan praten met een maatschappelijk werker van het Wijkteam of neem contact op met Veilig thuis.
  • Tips om te communiceren met je partner tijdens de scheiding 

Heb je kinderen? Vertel het aan ze

Vertel samen aan de kinderen dat jullie uit elkaar gaan. Lukt dat niet? Spreek dan af dat jullie het afzonderlijk doen en elkaar op de hoogte houden. Wat en hoe je de kinderen vertelt over de scheiding hangt af van hoe oud ze zijn. Bespreek deze punten met je kind(eren): 

  • Kinderen voelen zich vaak schuldig over de scheiding. Wees eerlijk en leg uit dat de scheiding niet hun schuld is.
  • Laat kinderen weten hoe jij je voelt, maar spreek niet negatief over de andere ouder. Hou het kort, want het gaat in dit gesprek om je kind.
  • Betrek hen bij beslissingen die hen aangaan, zodat ze zich gehoord en minder machteloos voelen.
  • Tips om te communiceren met kinderen tijdens een scheiding 

Stap 2: Heb je een mediator of advocaat nodig?

Afhankelijk van jullie relatievorm zijn er verschillende stappen nodig om de scheiding officieel te maken. Op de website van de Rijksoverheid krijg je aan de hand van een aantal vragen een overzicht dat bij jouw situatie past.

Wat is er nodig bij jullie relatievorm?

Getrouwd

Een advocaat of mediator is nodig om de scheiding aan te vragen bij de rechtbank. Raadpleeg een advocaat, die gespecialiseerd is in personen- of familierecht. Jullie kunnen samen één advocaat kiezen of ieder een eigen advocaat nemen. Als jullie kinderen hebben is er ook een ouderschapsplan nodig.Het ouderschapsplan wordt voorgelegd aan de rechtbank. Kijk voor tips over een ouderschapsplan bij stap 4.

Geregistreerd partnerschap

Een geregistreerd partnerschap kan worden beëindigd bij een notaris of advocaat. Kom je er samen niet uit, dan kan je de hulp inroepen van een mediator. Als jullie kinderen hebben is er ook een ouderschapsplan nodig. Het ouderschapsplan wordt voorgelegd aan de rechtbank. Kijk voor tips over een ouderschapsplan bij stap 4.

Samenwonen met een samenlevingscontract

Kijk welke afspraken er staan in het samenlevingscontract. Een advocaat of mediator is niet nodig. Samenwonen kan beëindigd worden zonder een procedure bij de rechtbank.

Een advocaat of mediator is aan te raden als er conflicten zijn over kinderalimentatie of verdeling van bezittingen (boedel). Hebben jullie samen kinderen en gezamenlijk gezag? Dan is een ouderschapsplan verplicht. Kijk voor tips over een ouderschapsplan bij stap 4.

Samenwonen zonder een samenlevingscontract

Een advocaat of mediator is niet nodig. Jullie kunnen zelf bepalen hoe jullie de relatie beëindigen.

Een advocaat of mediator is aan te raden als er conflicten zijn over kinderalimentatie of verdeling van bezittingen (boedel). Hebben jullie beiden ouderlijk gezag over de kinderen, dan is een ouderschapsplan verplicht. Kijk hiervoor bij stap 4.

Religieus huwelijk

In Nederland is alleen het burgerlijk huwelijk rechtsgeldig. Een religieus huwelijk moet mogelijk ook in het buitenland ontbonden worden, afhankelijk van de situatie.

Voor juridisch advies kun je terecht bij de Wetswinkel Almere of het Juridisch Loket. Zij kunnen ook informeren over gesubsidieerde rechtsbijstand als je een laag inkomen hebt. 

Tips

  • Voor informatie over de procedure: kijk op het stappenplan echtscheiding van de Wetswinkel of maak een afspraak.
  • Een mediator is erop gericht om de scheiding van jou en je partner goed en zonder frustraties te laten verlopen. Kijk voor meer voordelen van mediation bij de Rijksoverheid. Als je naar een mediator gaat, dan is het wel belangrijk dat jullie met elkaar kunnen praten.
  • Hebben jullie een advocaat of mediator nodig? Vraag dan naar de kosten bij een advocaat of mediator. Als je een laag inkomen hebt kun je recht hebben op gesubsidieerde rechtsbijstand. Je kunt bij de Wetswinkel Almere of het Juridisch loket vragen of je hiervoor in aanmerking komt. Er is altijd een eigen bijdrage. Dat is het deel dat je in ieder geval zelf moet betalen.
  • Voordat je naar een advocaat gaat, kan de Wetswinkel je vertellen wat je kan verwachten. Vind je het moeilijk om een keuze te maken over een advocaat of mediator? Bespreek het dan bij het wijkteam of de Wetswinkel.
  • Hoe meer jullie samen alvast regelen hoe goedkoper het is.

Stap 3: Geldzaken, documenten, bezittingen en huisvesting

  • Huwelijk: datum huwelijk
  • Huwelijk onder huwelijksvoorwaarden: akte huwelijksvoorwaarden
  • Geregistreerd partnerschap: akte geregistreerd partnerschap
  • Geregistreerd partnerschap met partnerschapsvoorwaarden: de akte en voorwaarden
  • Samenwonen: als jullie een samenlevingscontract hebben, dan is dit van belang bij het uit elkaar gaan.

Afhankelijk van jullie situatie zijn er meer documenten en gegevens nodig. Bijvoorbeeld als er kinderen zijn.

Het echtscheidingsconvenant

Alle afspraken over de scheiding worden opgeschreven in een document. Dit heet het scheidingsconvenant. Op internet zijn er verschillende voorbeelden te vinden van een scheidingsconvenant. Hierin staan bijvoorbeeld afspraken over het verdelen van spullen en het ouderschapsplan. Een echtscheidingsconvenant mag je zelf opstellen, samen met je ex-partner. Als je dit niet wilt doen, dan kun je het convenant op laten stellen door een advocaat, mediator of notaris. Lees de gemaakte afspraken goed door. Het is belangrijk dat jullie allebei alles goed begrijpen. Deze afspraken worden door de rechter bevestigd.

Krijgen jullie later ruzie over de afspraken in het echtscheidingsconvenant, ga dan voor advies naar je advocaat, de Wetswinkel of het Juridisch Loket.

Huisvesting

Huren jullie samen een woning? Of is er sprake van een koopwoning die van één van jullie of van jullie samen is?

  • Een huurhuis: op wiens naam staat het huurhuis? Weet je niet zeker of je in het huis kan blijven wonen, schrijf je dan in bij woningnet.
  • Een koophuis: voor informatie over verkoop of uitkopen van één van de partners kun je terecht bij de Wetswinkel of het Juridisch Loket. Kan je niet in het huis blijven wonen, schrijf je dan in bij Woningnet. Neemt je partner het koophuis over? Zorg dan voor een goede afwikkeling bij een notaris en zorg voor ontslag uit hoofdelijke aansprakelijkheid.

Tips

  • Geef de verhuizing van gezinsleden door aan de gemeente en aan de belastingdienst in verband met toeslagen, zoals huur- en zorgtoeslag. Dit kan online.
  • Vragen over urgentieverklaring? Dan kan je terecht bij het Wijkteam of de Wetswinkel.
  • Het wijkteam krijgt regelmatig vragen over huisvesting. Daarom organiseren ze regelmatig (digitale) bijeenkomsten. Je krijgt dan informatie over de mogelijkheden en onmogelijkheden van wonen in Almere. Aanmelden kan via het aanmeldformulier van de wijkteams.

Bezittingen en schulden

Maak samen een overzicht of lijst van alle grote of waardevolle gezamenlijke bezittingen, zoals een huis, auto, caravan of boot. En een overzicht van alle gezamenlijke schulden/leningen en spaargeld. Beëindig gezamenlijke (en/of) bankrekeningen.

Voor de verdeling van bezittingen gelden verschillende regels, afhankelijk van de samenlevingsvorm:

  • Gehuwd of geregistreerd partnerschap in gemeenschap van goederen: elke partner krijgt de helft van de bezittingen en/of schulden.
  • Beperkte gemeenschap van goederen(in geval van huwelijk of geregistreerd partnerschap gesloten na 1-1-2018): Jouw bezittingen daterend van voor het huwelijk /geregistreerd partnerschap blijven van jou. Bezittingen van daarna worden verdeeld door de helft.
  • Huwelijkse voorwaarden/partnerschapsvoorwaarden: afhankelijk van deze voorwaarden
  • Samenwonend met contract: afhankelijk van contract.
  • Samenwonend: afhankelijk van wie het goed gekocht heeft.

Financiën/inkomen

  • Het einde van je relatie kan financiële gevolgen voor je hebben. Het is belangrijk dat je een zelfstandig inkomen hebt of houdt. Heb je dat (nog) niet, dan kan je mogelijk (tijdelijk) recht hebben op partneralimentatie, een bijstandsuitkering of toeslagen. Informeer waar je recht op hebt na een scheiding of uit elkaar gaan bij het Wijkteam, de Wetswinkel, het Juridisch Loket of kijk op almere.nl/rondkomen.

Tips

  • Bij Wijzer in geldzaken kan je nakijken wat een scheiding betekent voor je geldzaken.
  • Vul de persoonlijke scheiden-checklist van de Belastingdienst in om te zien wat de gevolgen zijn voor je belastingen.
  • Met de handige tool op Bereken uw recht zie je in een paar stappen welke tegemoetkomingen je kunt aanvragen.
  • Denk je een (aanvullende) bijstandsuitkering nodig te hebben? Vraag dit dan op tijd aan.
  • Wil je weten welke gevolgen een scheiding heeft voor je geldzaken? Vul dan gratis en anoniem het Geldplan Scheiden in op Startpunt geldzaken. Het helpt je de inkomsten en uitgaven na een scheiding in beeld te krijgen, de inkomsten te vergroten en de uitgaven te verlagen.
  • Lees ook de geldkrant Uit elkaar die Nibud en de gemeente Almere samen hebben gemaakt. 

Alimentatie

Ben je gehuwd of heb je een geregistreerd partnerschap? En heb jij of je ex-partner na de scheiding niet genoeg inkomsten om van te leven?  Dan kan je recht hebben op partneralimentatie.De hoogte hangt af van de financiële situatie van jou en de andere partner. Als jullie het samen niet eens zijn over de hoogte, bepaalt de rechter de hoogte. 

Hebben jullie samen kinderen, dan kan er recht zijn op kinderalimentatie. De hoogte van de kinderalimentatie hangt af van waar het kind verblijft en de financiële situatie van de andere partner. Kijk op rechtwijzer.nl voor een globale berekening van de alimentatie.

Pensioen

  • Ben je gehuwd of heb je een geregistreerd partnerschap, dan kan je recht hebben op (een deel van) het pensioen van je partner. In een enkel geval kan dit ook als je samenwoont met een samenlevingscontract. Voor meer informatie kun je terecht bij de Wetswinkel.

Verblijfstatus

  • Een scheiding kan gevolgen hebben voor je verblijfstatus. Voor informatie kun je terecht bij de Wetswinkel of het Juridisch Loket.

Als de partner weigert om mee te werken

Als een partner niet wil meewerken aan een scheiding, dan kan de scheidingsprocedure bij de rechtbank gewoon doorlopen.

Stap 4: Maak afspraken over de kinderen

Hebben jullie kinderen? Dan zijn de afspraken over de kinderen het belangrijkste bij de scheiding. Ook gescheiden blijven jullie allebei ouder. Samen maken jullie afspraken over hoe jullie het gaan regelen. Alle afspraken komen te staan in een ouderschapsplan. Denk bijvoorbeeld aan: hoe verdelen jullie de zorg, de kinderalimentatie, de verdeling van de vakanties, maar ook andere afspraken die je maakt over de zorg en opvoeding.

Bij het Adviespunt Relatie en Scheiding kun je gratis en persoonlijk advies krijgen. Je kunt hier terecht met vragen als:

  • Hoe verwerken kinderen een scheiding?
  • Welke omgangsregelingen bestaan er?
  • Welke regeling past het beste bij de leeftijd van je kind?

Tips

  • Het ouderschapsplan kunnen jullie samen invullen. Bij het Landelijk Bureau Inning Onderhoudsbijdragen vind je een voorbeeld van een ouderschapsplan. Op rechtwijzer.nl kun je lezen over welke onderwerpen jullie afspraken moeten maken bij het opstellen van een ouderschapsplan. Jullie moeten het plan allebei ondertekenen. Bespreek het ouderschapsplan met je kinderen, als dit mogelijk is en de kinderen oud genoeg zijn.
  • Kinderen ouder dan 8 jaar worden gehoord door de rechter in verband met de verblijfplaats, bespreek dit op tijd met je kind(eren).
  • Erkenning van een kind voor 1 januari 2023, betekent niet automatisch dat je ook ouderlijk gezag hebt. Bij erkenning voor 1 januari 2023 volgt automatisch gezamenlijk gezag met de moeder. Vader heeft automatisch gezag na erkenning van een kind na 1 januari 2023. Kijk op de rijksoverheid hoe het zit met ouderlijk gezag.
  • JGZ Almere is er voor alle kinderen en jongeren van 0 tot 18 jaar en hun ouders/verzorgers in Almere. De jeugdverpleegkundige en jeugdarts kunnen vragen over opvoeding en opgroeien beantwoorden. Kijk eens op: jgzalmere.nl/0-4-jaar en jgzalmere.nl/12-18-jaar/jgz-4-18-jaar. Jeugdverpleegkundigen en jeugdartsen van JGZ Almere zijn dagelijks bereikbaar op telefoonnummer: 088 002 99 90 of via de mail: info@jgzalmere.nl.
  • Ook kan je kind altijd terecht bij de schoolmaatschappelijk werker (via de intern begeleider op school voor kinderen van 4 tot 12 jaar) of bij de jongerenmaatschappelijk werker (voor 12-23 jaar).
  • Samen het ouderschap regelen: Een goed geregelde scheiding voorkomt conflicten en maakt het makkelijker om samen ouders te zijn voor jullie kinderen. Er zullen dan minder snel discussies ontstaan. De kinderen weten waar ze aan toe zijn. Hoe zorg je goed voor jezelf en de kinderen? Hoe beleven de kinderen de scheiding? Hoe communiceer je met de andere ouder? Bij de training ScheidingsATLAS krijg je tips en kun je ervaringen delen. Ouders vinden deze training vaak enorm waardevol. De training is gratis voor Almeerders.
  • Humanitas Almere ondersteunt kinderen, jongeren en hun ouders bij het omgaan met veranderingen en emoties die bij een scheiding horen door middel van verschillende groepsprogramma's. Is de stap naar een groep te groot? Dan is ook individuele begeleiding mogelijk.
  • Er bestaan veel kinderboeken voor kinderen waarvan de ouders zijn gescheiden of gaan scheiden.
  • Als het niet lukt om een ouderschapsplan te maken, neem dan contact op met het wijkteam of een mediator.

Stap 5: Het regelwerk is achter de rug, wat nu?

Bij een relatiebreuk kan je rouw ervaren. Veel mensen ervaren ook machteloosheid, woede, pijn, onzekerheid, eenzaamheid en berusting. Neem de tijd om de scheiding te verwerken. Heb je hulp nodig bij het verwerken van de scheiding? Dan kan je terecht bij je huisarts of het wijkteam.

Je kinderen

Met de meeste kinderen gaat het na een scheiding na een tijdje weer goed. Toch kunnen sommige kinderen last krijgen van:

  • emotionele problemen of angst,
  • een laag zelfbeeld,
  • gedragsproblemen,
  • problemen op school,
  • slaapproblemen of lichamelijke klachten, zoals bijvoorbeeld hoofdpijn.

Let goed op hoe het met je kind gaat. Blijf met je kind praten en zoek op tijd hulp als dat nodig is.

Vraag je je af of de gedachten, gevoelens of het gedrag van je kind ‘normaal’ zijn? Of zoek je passende steun voor je kind? Bij het Adviespunt Relatie en Scheiding kun je gratis en persoonlijk advies krijgen.

Problemen met afspraken over de kinderen

Misschien zijn de afspraken niet duidelijk genoeg, of houdt één van beiden zich er niet aan. Probeer altijd met elkaar te blijven praten hierover. Een gesprek tussen ex-partners is soms te lastig. Een mediator kan dan helpen. 

Administratie

Controleer of alle gezamenlijke verzekeringen en abonnementen zijn beëindigd. Ook de gezamenlijke en/of-rekening. En zet verzekeringen en dergelijke op je eigen naam.

Bij problemen of conflicten met alimentatie

Lukt het niet meer om je alimentatie te betalen omdat je bijvoorbeeld werkloos bent geworden? Ga met een financieel onderbouwd voorstel naar je ex-partner, zodat het voor hem/haar zichtbaar wordt.

Betaalt de partner om wat voor reden dan ook de alimentatie niet of slechts voor een deel? Dan kan je gratis het LBIO inschakelen.

Geen of onvoldoende inkomen

Heb je moeite met rondkomen na de scheiding? Check eerst de volgende dingen:

  • Heb je huurtoeslag aangevraagd?
  • Heb je zorgtoeslag aangevraagd?
  • Heb je recht op andere toeslagen? Controleer dit bij de belastingdienst.nl en berekenuwrecht.nl
  • Controleer je verzekeringen. Zijn ze aangepast naar de nieuwe situatie?
  • Controleer of de gemeentelijke belastingen en Waterschapsbelasting zijn aangepast naar de nieuwe situatie. Mogelijk kom je in aanmerking voor kwijtschelding? Informeer dit bij het GBLT of de gemeente.
  • Controleer of het testament nog klopt.
  • Is de scheiding doorgegeven aan de pensioenverstrekker?
  • Bij startpuntgeldzaken.nl/almere kan je een geldplan maken. Je krijgt dan tips en adviezen om beter rond te komen. Als je te weinig inkomen hebt en het lukt niet om meer inkomen te verdienen, dan heb je mogelijk recht op een bijstandsuitkering. Vraag een bijstandsuitkering op tijd aan via de pagina uitkering aanvragen.

Bij financiële problemen/schulden

Ga voor hulp en advies naar:

Deze pagina is een samenwerkingsverband tussen onder andere de gemeente, de Schoor, de Wetswinkel en Humanitas. 

Illustratie Almere skyline
Geef jouw mening