Europakwartier-Noord ligt in het oosten van Almere Poort, het jongste stadsdeel van Almere. Komend over de Hollandse Brug, vanaf het oude land, vormt het gebied de poort naar Almere en Flevoland. Door de unieke ligging aan het water en de bossen bieden de vijf woonkwartieren een verrassende mix tussen stedelijk en landschappelijk wonen. Het eigen NS-station, de uitstekende busverbindingen en de nabijheid van de A6, verbinden Almere Poort met Amsterdam en de rest van de Randstad.
Eén van die vijf woonkwartieren is het Europakwartier. Hier ligt het accent op het stedelijke karakter. Als één van de eerste wijken van Almere Poort kenmerkt het zich door een relatief hoge dichtheid, gesloten bouwblokken en een verscheidenheid aan woningtypes en kleinschalige stedelijke functies. Alle drie de delen, Europakwartier-West, -Oost (New Brooklyn) en het toekomstige -Noord, hebben of krijgen elk een duidelijk eigen signatuur.
Europakwartier-Noord is gelegen aan de oostzijde van de spoorlijn, ten noorden van Europakwartier- Oost. De twee wijken worden van elkaar ge- scheiden door een watergang en het groene carré als uitloper van het Cascadepark. Aan de noordoostzijde wordt de wijk begrenst door respectievelijk de spoorlijn en de ecologische verbindingszone. De ecologische zone is onderdeel van het groenblauwe raamwerk van Almere en verbindt het bosgebied Pampushout met het Kromslootpark.
Aan de zuidzijde grenst de wijk aan bedrijventerrein Lagekant en aan de oostzijde aan de Elementendreef. De dreef vormt een directe verbinding met de A6, richting Amsterdam en Lelystad.
In de oorspronkelijke plannen van Almere Poort was het gebied van Europakwartier-Noord voorzien als het bedrijventerrein Middenkant. De ruimtelijke opzet van het gebied, met de slingerende Heliumweg, het groene carré en de doorsnijdende busbaan herinneren hieraan en vormen nu een onderdeel van de ruimtelijke opzet van de woonwijk.
In Europakwartier-Noord worden circa 1010 woningen gerealiseerd. Het betreft een mix van appartementen en eengezinswoningen, waarbij het grootste aantal bestaat uit rijwoningen, twee- onder-één-kappers en vrijstaande woningen. In de wijk worden zowel sociale huurwoningen als koopwoningen in verschillende prijscategorieën gerealiseerd.
Dit beeldkwaliteitsplan licht de stedenbouw- kundige opzet toe en beschrijft de bijbehorende architectonische uitgangspunten en rand- voorwaarden. Het doel hiervan is om te komen tot een herkenbare, eigen wijk met authentieke architectuur waar de bewoners trots op mogen zijn. Het doel van het beeldkwaliteitsplan is niet slechts het formuleren van uitgangspunten. Het beschrijft het concept en de essentie van de wijk, en biedt ontwikkelaars en architecten de ingrediënten en vrijheid om hier op creatieve wijze invulling aan te geven. Door vrijheid te bieden binnen consistente ontwerpprincipes, ontstaat een unieke en samenhangende wijk met een diverse architectuur.
Het eerste hoofdstuk beschrijft bondig de stedenbouwkundige en landschappelijke opzet van de wijk en schetst het karakter van de drie verschillende buurten. In hoofdstuk 2 wordt de architectuurstijl toegelicht, waar vervolgens in hoofdstuk 3 de essentie ervan wordt beschreven. In hoofdstuk 4 worden de kenmerkende ontwerpelementen uiteengezet, welke samen met de essentie de ingrediënten voor het architectuurontwerp vormen. In hoofdstukken 5, 6 en 7, wordt per buurt toegelicht hoe de ingrediënten worden toegepast, passend bij de karakters van de buurt.
Het omringende landschap wordt met de wijk verweven en vormt de basis voor de stedenbouwkundige opzet. De ecologische zone wordt aan de oostzijde de wijk ingetrokken door middel van autovrije, groene lopers. De watergang die het gebied doorsnijdt, vormt de basis voor een regenlandschap waar het water op een natuurlijke wijze wordt afgevoerd. Aan de zuidwestzijde definieert het groene carré als uitloper van het Cascadepark de groene kamers waarbinnen bebouwing zal plaatsvinden.
Deze drie verschillende landschapstypes definiëren drie buurtjes met elk een eigen karakter: de Tuinen van Poort, de Regenerven en Onder de Linden. Passend bij het landschap versterken de verkaveling en de vormgeving de relatie van de bebouwing met de omgeving.
De wijk wordt ontsloten via een heldere wegenstructuur. De slingerende Heliumweg ontsluit Onder de Linden en de Regenerven en een ringweg, ook wel de ‘omloop’, ontsluit de Tuinen van Poort. Centraal door het gebied loopt de busbaan, welke een snelle busverbinding biedt met NS-station’s Almere Poort, Almere Centrum en de grotere regio.
Europakwartier-Noord kent verschillende sferen op basis van de betreffende buurt en de locatie in het landschap en aan de infrastructuur: de omloop, de binnenwereld, de hoven en erven, de losse korrel en de blikvangers. Binnen het karakter van de buurt zijn de sferen mede-bepalend voor de vormgeving van de woningen . Zo zijn woningen aan de omloop bijvoorbeeld steviger aangezet omdat zij de hoofdontsluiting begeleiden, terwijl de woningen in de groene binnenwereld een meer vriendelijk karakter hebben.
Niet alleen voor de mens, maar ook voor plant en dier biedt Europakwartier-Noord een warm thuis. De landschappelijke structuren vormen doorlopende verbindingen en zijn daarmee de haarvaten van de wijk. Diverse landschappen - van parken, waterpartijen tot aan bloemrijke graslanden - zijn op een natuurlijke manier verbonden waardoor mens, plant en dier zich door de wijk kunnen voortbewegen.
De groene dooradering kent een grote diversiteit aan beplanting- en boomsoorten; alleen al de Tuinen van Poort kent bijvoorbeeld 88 verschillende boomsoorten. Bij het ontwerp van de inrichting spelen de egel en vleermuis als gidssoorten een centrale rol. Doorgaande boomstructuren, extensief beheer en dimbare verlichting creëren een veilige en voedzame omgeving voor de vleermuis. Voor de egel wordt in de beplantings- keuze rekening gehouden met de mogelijkheden tot het maken van een schuilplek. Onder busbanen worden faunapassages aangelegd zodat de egel van het ene gebied naar het andere kan trekken.
Hiermee zijn landschappen gecreëerd die een habitat vormen voor een grote verscheidenheid aan andere diersoorten, zoals vogels en insecten. Er ontstaat een levendig ecosysteem dat de biodiversiteit versterkt en bijdraagt aan een gezond leefmilieu.
Van bouwers, architecten en toekomstige bewoners wordt verwacht dat zij actief bijdragen aan het versterken van het ecosysteem in de wijk. Dit kan bijvoorbeeld door nest- en schuilmogelijkheden te integreren in de bebouwing en biodiverse tuinen aan te leggen. Voor elk ontwikkelingsgebied of elke tender worden specifieke ambities vastgesteld, waarmee ontwikkelaars worden uitgedaagd om creatieve en duurzame oplossingen te bedenken die bijdragen aan een gezonde en robuuste leefwereld.
